In het moment, elke keer de eerste keer

"When someone you love walks through the door, even when it happens five times a day, you should go totally insane of joy." uit de short film 'In memory of Denali'

HERDENKINGSCEREMONIE

Het is een gezegde wat nogal eens wordt gebezigd : “de tijd heelt alle wonden”. Dat geloof ik niet. Er zijn wonden waar door de tijd een pleister overheen wordt gelegd, zodat ze in de sluimerstand komen, maar helemaal helen ? Nou nee. Ik voel me beter thuis in de uitspraak van György Konrád, een Hongaarse schrijver uit de twintigste eeuw : “Het glas is gebroken maar je kunt er nog uit drinken.“     

Onlangs hebben we bij Zendo Ikiro een ceremonie gehouden ter herdenking van onze dierbare overledenen. Op het altaar stonden vijf foto’s, waaronder één met een kartelrandje, een oude. Twee moeders werden herdacht, een geliefde, een vader en een broer. Bij elk van hen stond een kleine hapje van het voedsel wat hij of zij het liefste at : een stuk appel, haring, kibbeling, cashewnoten, dadel en vijg. Het aansteken van de wierook gaf het begin van de herdenking aan, het stokje en de rook die omhoog kringelt zijn traditioneel symbool van vergankelijkheid.  Na de tien namen van de Buddha worden in de zogeheten Eko de overledenen bij naam genoemd en zo waren we in één spirit samen met Ellen, Geertje, Jos, Luut en Radboud. Ellen heeft een tijd bij ons in de Zengroep hier gezeten waardoor we in haar ziekteproces hebben mogen delen op weg naar wat een definitief afscheid van het leven bleek te worden. Gezamenlijk hebben we enkele speciale sutra’s gereciteerd waarna iedereen de gelegenheid kreeg om iets te zeggen en zo hebben we elkaar ontmoet in een ontroerend samenzijn waarin alles er mocht zijn zo als het is, of dat nu vreugde was of verdriet. Warner citeerde Albert Schweitzer : “Geluk is het enige wat zich verdubbelt als je het deelt. Met

rouw geldt dat het misschien minder rauw wordt, verteerbaarder wordt als je het deelt.”

  

Bij de foto van mijn vader sprong de vraag tevoorschijn die ik tig jaar geleden tijdens een sessie stelde aan mijn therapeut “wat moet ik nou met zo’n vader?” Er viel een lange stilte, hij wist het net zo min als ik. Door dit zwijgen diende zich het juiste antwoord aan : niets. Uit dit niets kwam later vanzelf de stap om mijn vader bij leven en welzijn nog de belangrijkste dingen te zeggen, gelukkig.  Het is niet bijzonder als je een tijdlang behoorlijk van slag bent wanneer iemand van wie je houdt, na een kort en nogal onverwacht sterfbed overlijdt. Inmiddels, zo’n jaar of zes later kan ik zeggen : het is goed zo. Sterker nog, elke ochtend als het een beetje koud is, trek ik het prachtige vest aan wat me te groot is omdat het door zijn tweede vrouw is gebreid. Voor hem. Inmiddels zijn er gaten in gevallen, maar wegdoen ? Geen sprake van ! Het is een heerlijk warm erfstuk en bovendien …….is er ook maar iets in de wereld wat mij beter dan dit kledingstuk kan wijzen op het feit dat niemand en niets in het leven niet aan slijtage onderhevig is ?  Ons bestaan van alledag is geen raadsel om te worden opgelost en met de dood hoeven we niet te kunnen leven, maar het is een werkelijkheid die erom vraagt met hart en ziel te worden ervaren. Tenslotte ligt het belangrijkste sterfproces in de ontmaskering en bevrijding van onze ik-illusie. Dus - als het glas gebroken is, des te beter ! Door Wien